İçinde yaşadığımız çağda, bir çok terim çok hızlı ortaya çıkıp yaygınlaşıyor ve genellikle de İngilizce bu gelişimi besliyor. Biz Türkler de bu terimlerin Türkçe karşılıklarını bulup ortak bir dil geliştirmekle "cebelleşiyoruz". Bu gerekçe, "database" terimi için geçerli değil. Çünkü "database" kelimesi 1980'li yıllardan beri BT dünyasında yer alan bir kelime. Türkçe karşığı "Veritabanı" ya da "Veri Tabanı" ama TDK bile bu konuda net bir tavır ortaya koyabilmiş değil.
İçinde yaşadığımız çağda, bir çok terim çok hızlı ortaya çıkıp yaygınlaşıyor ve genellikle de İngilizce bu gelişimi besliyor. Biz Türkler de bu terimlerin Türkçe karşılıklarını bulup ortak bir dil geliştirmekle "cebelleşiyoruz". Bu gerekçe, "database" terimi için geçerli değil. Çünkü "database" kelimesi 1980'li yıllardan beri BT dünyasında yer alan bir kelime. Türkçe karşığı "Veritabanı" ya da "Veri Tabanı" ama TDK bile bu konuda net bir tavır ortaya koyabilmiş değil.
Bir tarafta yazılım şirketlerinin kendilerince kullandıkları garip bir BT dili, öteki tarafta (biz) yazarların "zorunda kalarak" jargon-ingilizce-'tarzanca' arasında gidip gelen kelime tercihleri... ve en sonda, BT dünyasına adım attığı anda kafası karışan genç nesil. Bütün bunların elbette bir tek nedeni yok.
Senelerdir BT okuyorum-BT yazıyorum. Bir terim için öncelikle Türk Dil Kurumu(TDK) sayfasına bakıyorum. Bilmeyenler için online TDK Yazım Kılavuzu. Şayet burada yer almıyorsa (veya anlamlı bir şey yoksa), etrafta Türkçe karşılık ne kullanıldığına dikkat etmeye çalışıyorum. Mümkün olan ortak bir paydada buluşabilmek ümidiyle, kabul edilemez bile olsa, hatrı sayılır bir yazar tarafından kullanılan bir kelime varsa kullanmaya çalışıyorum. Bu aşamada da karşılık yok ise, Türkçe sözlükte terime karışık gelen kelimelerden en anlamlısını tercih edip kullanmaya çalışıyorum.
Öte yandan, her şey "yazmaktan" ibaret de değil. Kod yazarken, kullanıcı-müşteri veya patrondan problem dinlerken, ister istemez jargon bir ifade ile konuşuyorum ve haliyle ister istemez jargona bulaşmış bir dil yazılara da yansımış oluyor. Bunu önlemenin bir yolunu şimdiye kadar bulabilmiş de değilim.
Başlıktaki sorunun cevabına gelince, yukarıdaki algoritmayı takip edelim: Önce TDK sayfasına bakalım.
şahsi kanaatim, "veritabanı" olmalı. Çünkü nasıl ki "devetabanı" diye bir kelime var dilimizde, insanlar bu tür tamlamalara aşinalar ve ayrıca database, başka bir dilde üretilmiş ve birleşik isim halini almış, biz de bu hali ile kullanabiliriz...
Aramızda dil bilimciler varsa tabi daha mantıklı nedenler de ortaya koyabilirler ama TDK'nın böyle bir konuda en azından kendisi ile tutarlı olması gerekmez mi ki biz de gönül rahatlığıyla takip edebilelim...